پیوند ها

نام فایل : مسجد امام اصفهان
فرمت : .ppt
تعداد صفحه/اسلاید : 56
حجم : 7199 کیلوبایت
مسجد امام اصفهان
عنوان :نقد مسجد امام اصفهاننام درس:مقدمات طراحی معماری (2)
بخشی از مطالب برگرفته ازسخنان آقای پروفسورمهدی نژاد
معروف به: مسجد مهديه، مسجد المهدی، مسجد جامع عباسي، مسجد سلطاني جديد، مسجد شاه موقعيت: ضلع جنوبي ميدان امامسال تاسيس: 1020 هجري (دوره شاه عباس اول)معمار: استاد علي اكبر اصفهان و ناظر ساختمان محب علي بيك اللهخطاط: عليرضا عباسي، عبدالباقي تبريزي، محمد رضا امامي، محمد صالح امامي
در منتهی اليه جنوبی ميدان امام مسجدی برپاست که نمونه ارزنده ای از معماری قرن 11 هجری به شمار می رود. ساختمان مسجد در سال 1019 هجری برابر با 1611 ميلادی شروع شد و در سال 1038 هجری برابر با 1629 ميلادی به پايان رسيد. اين مسجد به عنوان يک بنای عمومی برای استفاده مردم ساخته شد.
با ظهور دین اسلام و گسترش آن بناهایی برای مراسم نیایش و پرستش خدای یگانه به نام مسجد یا جای سجده بر پا شد. طی تاریخ مسجد غیر از نقش دینی کاربرد های اجتماعی و سیاسی نیز یافت . اولین مسجدی که در زمان پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) ساخته شده بود محل نیایش و رسیدگی به امور مسلمانان گردهمایی ها و تصمیم گیری های اساسی زمان خود بوده اند. بنای مسجد در آن زمان بسیار ساده بود ولی کم کم معماری مساجد روندی تکاملی را پیمود.
فضاهای زیادی به مساجد اضافه شد مانند پبش ورودی هشتی ، رواق ، انواع صحن ها ، شبستان ها ، گند خانه و ایوان . همچنین عناصر معماری مثل گنبد، مناره و گلدسته . هنرمندان و معماران در ساخت مساجد تمام هنر خود را به کار گرفتند و تحولی در تزئینات و مصالح آن بوجود آوردند . به این ترتیب بهترین فضای اجتماعی ، سیاسی ، عبادی شکل گرفت.
مسجد امام به عنوان یک نشانه شهری با بنای شاخص در بافت پیرامون خود حضوری یگانه و شاخص دارد. اولین عنصر این مسجد وردی است.
گنبد عظيم مسجد 52 متر، ارتفاع مناره هاي داخل آن 48 متر و ارتفاع مناره هاي سر در آن در ميدان امام 42 متر است
قطعات بزرگ سنگ هاي مرمر يك پارچه، سنگ هاي نفيس
سردر زيبا و با شکوه مسجد با کاشی معرق است اما بقيه قسمت ها با کاشی خشت تزئين گرديده است.
وقتی به نزدیک مسجد می رسیم مکث دیگری اتفاق می افتد و در مدخل ورودی حرکت ادامه پیدا می کند. از مسیر تاریکی می گذریم و به حیاط می رسیم. اینجا همان محل استقرار که در فضای باز وروشن قرار می گیریم می باشد.
مسجد در بن بست بنا شده است و در کنار میدان واقع شده است چون همچون موجود زنده حیات معنوی دارد.
مهمترین عنصر در حیاط مسجد وجود عنصر آب می باشد که از طریق چشم روح را تطهیر می کند و بخشی از آمادگی لازم را برای حضور در گنبد خانه و اجرای نماز را ایجاد می کند. حوض گذشته از تطهیر چشم و روح از نظر مادی نیز برای شست و شو و گرفتن و ضو نیز به کار می رود.
اغلب مساجد جهان و همینطور مسجد امام اصفهان به شکل مربع هستند و جان مربع در مقایسه با جان دایره مفهوم زمینی و آسمانی دارد یعنی اگر مربع زمین دایره آسمان و اگر مربع فر ، دایره عرش می باشد.مربع کران مند ولی دایره بی کران می باشد. پلان این مسجد چون واقع در روی زمین است از مرجع شروع می شود که همه مفاهیم زمینی را دارد. به مراتب که از سطح زمین بالا می رود این فیل گوش ها نقش های دیگری بازی کرده و مرجع را به چند ضلعی و بعد دایره تبدیل می کنند که معنای آسمانی داد. گنبد که البته کرده کامل نیست در انتها به نقطه ختم می شود . نقطه که در فرازین گنبد است نشانه خدا و توحید که انتهای اعتقاد همه ما می باشد است وهمچنین تمام نقوشی که روی دیوار ها و در بسط های مسجد است از تغییر شکل قوس دایره ایی شکل قبل از اسلام که ساسانیان می باشند و تبدیل آن به جناقی تشکیل شده اند. این اشکال از پایین که شروع شده و به بالا می روند در نقطه فرازین به یک نقطه واحد ختم می شوند . همه اجزا مسجد ، ریز و درشت نقوش گرچه در برابر عظمت بنا ناچیز بوده ولی یک ملودی یکنواختی را تلاوت می کنند و در فرازین به یک نقطه همان پروردگار منتهی میشوند.
علت ایجاد این روزنه ها در بالاتر از دسترس این است که از دید و اشراف نیز جلوگیری کرده و بانوان را از دید نامحرم حفظ می کند. ورودی شبستان ها در خلاف جهت قبله بوده چون باعث شود تا با ورود بی موقع افراد ، تمرکز مومنین به هنگام برگزاری نماز به هم نخورد.
از نكات جالب اين مسجد انعكاس صوت در مركز گنبد بزرگ جنوبي آن است
در قسمت داخلی مسجد قسمتی است که در آن صدا انعکاس پیدا می کند.
این انعکاس حدودا 12 مرتبه می باشد و علت آن دوپوش بودن گنبد و فضای 16 متری بین دو گنبد می باشد . فلسفه این انعکاس صدا این است که با صحبت کردن در آن نقطه می توان مفهوم خود را به آسانی و با وضوح به نقاط دیگر رساند. مثلا برای اذان گفتن ، سخنرانی کردن از آن مکان استفاده می کنند. و یا حتی در هنگام نماز خواندن امام جماعت می تواند نماز خود را در آنجا بخواند تا تمام افراد نماز گذار بتواند صدای امام جماعت را به آسانی بشنود و دلیل این امر این است که در زمانهای قدیم وسایل حمل و نقل و یا وسائلی که آلودگی صوتی ایجاد می کنند کم بوده و آرامش بیشتری در محیط اطراف حکم فرما بوده و این صدا با وضوح بیشتری پخش می شد.
از این تزئینات به خطاطی کتیبه آیات قرآن و کاشی کاری در این مسجد یاد کرد.
دلیل خالی بودن و تورفتگی فضای بین طاقهای قوسی شکل در نمای خارجی بنا که همان پیش ورودی و یا ورودی و سر در مسجد است تعریف کردن فضای ورودی و جدا کردن سر در از نقاط اطرافش و نشان دادن بیشتر تزئینات متمایز آن است .
....
برچسب های مهم